সেইদিনা আছিল ১৫ আগষ্ট।
দেশৰ স্বাধীনতা দিৱস। স্বাধীন ভাৰতৰ মুকলি আকাশৰ তলত জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰি স্বাধীনতাৰ গৌৰৱ উদযাপন কৰিবলৈ ধেমাজি মহাবিদ্যালয়ৰ খেলপথাৰত সমবেত হৈছিল শতাধিক লোক।
কণ-কণ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পৰা শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰী, অভিভাৱক আৰু নিৰাপত্তাৰক্ষী- সকলোৱে অংশ লৈছিল স্বাধীনতা দিৱসৰ অনুষ্ঠানত। চৌদিশে আছিল উৎসাহ, আনন্দ আৰু দেশপ্ৰেমৰ পৰিৱেশ।
কিন্তু কোনেও ভবা নাছিল, সেই আনন্দৰ মাজতেই লুকাই আছিল এক ভয়ংকৰ বিপদ।
পতাকা উত্তোলনৰ পাছত আৰম্ভ হৈছিল স্বাধীনতা দিৱসৰ পেৰেড। ধেমাজি মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশদ্বাৰেৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তথা সাধাৰণ নাগৰিকৰ আহ-যাহ চলি আছিল।
আৰু ঠিক সেই সময়তেই...
হঠাৎ শুনা গৈছিল এটা প্ৰচণ্ড বিস্ফোৰণৰ শব্দ।
ক্ষন্তেকতে ক’লা ধোঁৱাই চানি ধৰিছিল মহাবিদ্যালয়ৰ খেলপথাৰ। উৎসৱৰ আনন্দ নিমিষতে পৰিণত হৈছিল আতংক আৰু হাহাকাৰত। চাৰিওফালে তেজেৰে লুতুৰি-পুতুৰি হৈ যন্ত্ৰণাত ছটফটাইছিল বহুজন।
এটা মুহূৰ্ততে সলনি হৈ গৈছিল সকলো।
সেই ভয়ংকৰ বিস্ফোৰণত শিশুসহ ১৩ গৰাকী লোকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। স্বাধীন ভাৰতৰ মুকলি আকাশৰ তলত স্বাধীনতা দিৱস উদযাপন কৰিবলৈ ওলাই অহা বহু ফুলকুমলীয়া শিশুৰ সপোন সেইদিনা অকালতে মৰহি গৈছিল।
যি খেলপথাৰত কিছু সময় আগলৈকে আছিল দেশপ্ৰেমৰ উচ্ছ্বাস, সেই একেখন খেলপথাৰেই পৰিণত হৈছিল শোক আৰু কান্দোনৰ সাক্ষীলৈ।
কিন্তু এই ঘটনাই কেৱল ১৩গৰাকী লোকৰ জীৱনেই কাঢ়ি নিয়া নাছিল।
সেই দিনটোৰ পাছত-
কিমান মাতৃৰ যে বুকু শুদা হৈছিল?
কিমান সন্তানে যে হেৰুৱাইছিল নিজৰ মা-দেউতাকক?
কিমান পৰিয়ালে আপোনজনক হেৰুৱাই জীৱনভৰ কঢ়িয়াবলগীয়া হ’ল সেই বেদনা?
কিমান মহিলাই অকাল বৈধব্যৰ যন্ত্ৰণা আঁকোৱালি ল’বলগীয়া হ’ল?
এই প্ৰশ্নবোৰৰ উত্তৰ আজিও ধেমাজিৰ মাটিত প্ৰতিধ্বনিত হৈ আছে।
১৯৪৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত ব্ৰিটিছৰ পৰাধীনতাৰ শিকলি খুলি ভাৰতে স্বাধীনতা লাভ কৰিছিল। সেইদিনা ভাৰতৰ আকাশত সগৌৰৱেৰে উৰিছিল তিনিবৰণীয়া জাতীয় পতাকা।
দেশ স্বাধীন হৈছিল ঠিকেই।
কিন্তু দীৰ্ঘদিন ধৰি উগ্ৰবাদ, হিংসা আৰু সন্ত্ৰাসৰ সমস্যাত জৰ্জৰিত হৈ থকা অসমত সাধাৰণ মানুহে প্ৰকৃত নিৰাপত্তা আৰু শান্তিৰ স্বাধীনতা কিমান উপভোগ কৰিব পাৰিছিল- সেই প্ৰশ্ন আজিও প্ৰাসংগিক।
বিশেষকৈ কংগ্ৰেছৰ শাসনকালত অসমৰ বহু অঞ্চলত উগ্ৰবাদ আৰু হিংসাই সাধাৰণ মানুহৰ জীৱনত ভয় আৰু অনিশ্চয়তাৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিছিল বুলি সেই সময়ৰ বহু ঘটনাই স্মৰণ কৰাই দিয়ে।
১৫ আগষ্টৰ দৰে এটা জাতীয় উৎসৱৰ দিনতো নিৰীহ মানুহৰ জীৱন সুৰক্ষিত নোহোৱাটো আছিল এক গভীৰ উদ্বেগৰ বিষয়।
২০০৪ৰ ধেমাজিৰ সেই ভয়ংকৰ ঘটনাই আজিও কেইটামান প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে।
ইয়াৰ বাবে দায়ী কোন?
কাৰ ভুলৰ বাবে স্বাধীনতা দিৱসৰ অনুষ্ঠানলৈ যোৱা ১৩ গৰাকী লোকে অকালতে মৃত্যুক সাৱটি ল’বলগীয়া হৈছিল?
ইমান দুৰ্বল আছিল নেকি সেই সময়ৰ জিলা প্ৰশাসনৰ নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা?
স্বাধীনতা দিৱসৰ দৰে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুষ্ঠানত নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত কিয় অধিক সতৰ্কতা অৱলম্বন কৰা নহ’ল?
এই প্ৰশ্নবোৰ কেৱল ৰাজনীতিৰ প্ৰশ্ন নহয়। এইবোৰ প্ৰশ্ন নিৰীহ নাগৰিকৰ জীৱন আৰু সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত।
উগ্ৰবাদ দমন কৰি এখন শান্তিপূৰ্ণ আৰু নিৰাপদ অসম গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত সেই সময়ৰ কংগ্ৰেছ চৰকাৰৰ ভূমিকা আৰু নীতিক লৈ আজিও প্ৰশ্ন উত্থাপন হয়।
ধেমাজিৰ সেই বিস্ফোৰণ কেৱল এটা ভয়ংকৰ ঘটনা নাছিল- ই আছিল নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ দুৰ্বলতা, উগ্ৰবাদৰ ভয়াবহতা আৰু সাধাৰণ নাগৰিকৰ অসহায়তাৰ এক কৰুণ প্ৰতিচ্ছবি।
সময় পাৰ হৈ গ’ল।
বছৰ বাগৰি গ’ল।
কিন্তু সেইদিনা হেৰাই যোৱা জীৱনবোৰ ঘূৰি নাহিল।
প্ৰতিবছৰে ১৫ আগষ্ট আহিলেই আপোনজনক হেৰুওৱা পৰিয়ালবোৰৰ পুৰণি ঘাঁ আকৌ সজীৱ হৈ উঠে। সন্তান হেৰুওৱা মাতৃৰ চকুত আজিও বিৰিঙি উঠে সেই ভয়ংকৰ দিনটোৰ স্মৃতি। ভুক্তভোগী পৰিয়ালসমূহত আজিও সেই দিনটোৰ বেদনা আৰু কান্দোনৰ প্ৰতিধ্বনি শুনা যায়।
আহক, সেইসকল নিৰীহ প্ৰাণৰ স্মৃতিক সন্মান জনাই আমি এখন উগ্ৰবাদমুক্ত, সন্ত্ৰাসমুক্ত আৰু শান্তিপূৰ্ণ অসম গঢ়াৰ সংকল্প লওঁ।
যাতে স্বাধীনতা দিৱসৰ পতাকাৰ তলত কোনো মাতৃয়ে নিজৰ সন্তানক হেৰুৱাব নালাগে।
যাতে কোনো শিশুৰ হাঁহি হঠাতে কান্দোনলৈ পৰিণত নহয়।
যাতে দেশৰ স্বাধীনতাৰ উৎসৱ কেতিয়াও সন্ত্ৰাসৰ ছাঁত ম্লান নহয়।
২০০৪ৰ ধেমাজি বিস্ফোৰণত প্ৰাণ হেৰুওৱা প্ৰতিগৰাকী নিৰীহ লোকলৈ গভীৰ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি।
তেওঁলোকৰ স্মৃতি অমৰ হওক।
অসমৰ মাটিৰ পৰা উগ্ৰবাদ আৰু সন্ত্ৰাসবাদৰ সম্পূৰ্ণ অৱসান হওক।